روشنا

/روشنا

بسمه تعالی

برنامه مدرسه نوآوری اجتماعی روشنا

 

  • طرح مسئله:

جامعه امروز هر لحظه آبستن مسائل و پدیده­های اجتماعی عدیده­ای است که به­صورت مستمر در حال تغییر، تنوع و پیچیدگی بیشتری هستند؛ مسائل و موضوعاتی همچون فقر و محرومیت، بیکاری، بزه، زنان سرپرست خانوار، کودکان­کار، حاشیه­نشینی، کم­توانان جسمی و حرکتی و …

تجربه نشان داده در مواجهه با مسائل اجتماعی، برنامه­های دولتی و حاکمیتی همواره با چالش و نارسایی همراه بوده و در این بخش حضور و نقش­آفرینی نوآوران اجتماعی، گریزناپذیر است. منظور ما از «نوآور اجتماعی» فردی است که با تغییر و تعدیل ساختارها و پارادایم­های موجود، برای مواجهه با مسائل پیچیده اجتماعی، بهینه­ترین راهکار ممکن را به صورت مشارکتی و در تعامل با جامعه توسعه می­دهد؛ رهبر یا نوآور اجتماعی لزوماً یک جایگاه در راس هرم­های سازمانی نبوده و قابلیت­های وی، فارغ از جایگاه و مسئولیت­حقوقی ایشان، در «جریان­سازی و اجتماعی­سازی حرفه­ای»،«نوآوری و خلق­ارزش مضاعف»و«ارتقای مشارکت­محور اثربخشی خدمات­اجتماعی» تبلور می­یابد.

هر روز اسناد طرح و برنامه، سیاستها و راهبردهای متعدد و متنوعی در سازمانها، نهادها و موسسات مردمی و حاکمیتی، در راستای پاسخگویی به نظام مسائل توسعه­ای کشور ترسیم و تدوین می­شود؛ غافل از آنکه اثربخشی هر چه بهتر این برنامه ها اولاً منوط به درک صحیح و بموقع نیازهای جامعه بهره­بردار (برنامه­ریزی پایین­به بالا) و ثانیاً مشروط بر کارآمدی دست­اندرکاران اجرای (سرمایه انسانی) آنهاست؛

این در حالی است که نظام آموزشی با رویکردهایی غالباً سنتی و نیز با عبور از مسائل و اقتضائات اولویتدار جامعه، به ایفای نقشی حداقلی در تقویت سرمایه انسانی موردنیاز بخش توسعه کشور پرداخته و از این منظر ضرورت تشکیل و تثبیت مجموعه­ای خلاق و نوآور در این حوزه اجتاب­ناپذیر می­نماید.

  • ماموریت ما چیست؟

مدرسه نوآوری اجتماعی روشنا برنامه ای غیردولتی، غیرانتفاعی و غیرتجاری است که به همت پژوهشکده سیاستگذاری علم، فناوری و صنعت دانشگاه صنعتی شریف از سال ۱۳۹۴ پا به عرصه حضور نهاده و و ماموریت خود را “فعالسازی ظرفیت نخبگانی بالقوه کشور برای مواجهه با مسائل پیچیده اجتماعی” قرار داده است. برای این منظور مبتنی بر آخرین استانداردها و دستاوردهای دانشگاه­های نسل چهارم، دو دسته خدمات “ارتقای مهارتهای فردی و مدیریتی” و “توسعه شبکه ارتباطات­حرفه­ای” فعالان اجتماعی کشور، در دستور کار روشنا قرار گرفته­است. از مهمترین اصول حاکم بر پلتفرم روشنا می­توان به موارد ذیل اشاره داشت:

  1. تاکید بر مهارت­های عمومی مبتنی بر نیازسنجی میدانی
  2. پیروی از اصل پارتو در صورت­بندی استاندارد آموزشی (تمرکز بر مباحث کلیدی در آموزش)
  3. اتخاذ رویکرد TOT در شبکه­سازی عمودی
  4. مسئله­یابی و مسئله­محوری ملی و محلی
  5. اجتماع سازی و اجتماع محوری (COP)

اگرچه بسیاری از صاحبنظران قائل به ذاتی بودن مهارتهای رهبری هستند؛ لیکن روشنا با رویکرد Internship و آموزش تجربه محور سعی در ارتقای مهارتهای حرفه­ای و موردنیاز رهبران­اجتماعی دارد. ازجمله مهارتهای موردنظر در این بخش می­توان به ارتباطات اجتماعی، تفکر طراحانه، تامین و مدیریت منابع مالی، مدیریت سازمانهای اجتماعی و سیاستگذاری و سیاست پژوهی اجتماعی اشاره داشت.

  • چه نتایجی در روشنا مورد انتظار است؟

زمینه محوری برنامه آموزشی روشنا در سال نخست فعالیت (۹۶-۹۷) «توسعه پایدار محلی» است. بنابراین در سال جاری حداقل ۷۰ درصد شرکت کنندگان را فعالین عرصه توسعه محلی تشکیل می دهند که از بیش از ۱۵ استان کشور گرد هم آمده اند. علاوه براین آموزه های مدرسه نیز در این مقطع تا حد قابل قبولی متناسب با حوزه توسعه محلی خصوصی سازی شده است.

در مدرسه نوآوری اجتماعی روشنا فعالین/کارآفرینان اجتماعی دارای حداقل ۳ سال سابقه تجربی، مبتنی بر مدل شایستگی مدرسه، پذیرش شده و طی برنامه­ای یکساله در محیطی کاملاً حرفه­ای و تعاملی با سایر هم پیشگان خود در سایر مناطق آشنا شده؛ به رشد و تعالی یکدیگر کمک می­کنند و نهایتاً در کنار هم شبکه ارتباطات حرفه­ای خود را توسعه می­دهند. بنابراین خروجی موردانتظار در برنامه یکساله روشنا استخری از استعدادهای شکوفا شده در عرصه توسعه منطقه­ای است که هر یک می­توانند سکّان­دار مجموعه / جریانی اثرگذار در سطح جامعه باشند. این افراد با تسهیلگری روشنا یا در یکی از نهادهای توسعه­ای کشور جذب و بکارگیری می­شوند؛ یا با دغدغه­ای اجتماعی و به صورت خودجوش جریانی مردمی را هدایت و راهبری خواهندنمود.

  • چه فعالیت­هایی در دستور کار روشنا می­باشد؟

مجموعه فعالیتهای روشنا در سه بخش قابل احصا خواهند بود:

آموزش: ارائه خدمات­آموزشی در دو قالب ­عمومی دوره­های ­بلندمدت “رهبری­اجتماعی” و کارگاه­های­ کوتاه­مدت حوزه”کارآفرینی و نوآوری اجتماعی”

تحقیق و توسعه (پژوهش): تجمیع و تالیف محتویات علمی-پژوهشی در حوزه نوآوری اجتماعی در راستای تبدیل شدن به قطب علمی

ترویج و گفتمان­سازی: تولید محصولات چندرسانه­ای، برگزاری نشستها، رویدادها و برنامه­های ترویجی در حوزه نوآوری اجتماعی

مشاوره و خدمات پرسنلی: ارائه خدمات جذب، آموزش و توسعه ظرفیت سرمایه انسانی جهت تامین نیاز برنامه­های توسعه­ای کشور

*مدرسه نوآوری اجتماعی روشنا حول و قوه الهی در دو قالب حضور و مجازی طراحی و پیاده خواهدشد.

دست اندرکاران:

  1. علی ملکی (دکتری سیاستگذاری علم و فناوری دانشگاه صنعتی شریف)
  2. روح اله حمیدی مطلق (دکتری سیاستگذاری علم و فناوری دانشگاه صنعتی شریف)
  3. هادی فلاحی (کارشناسی ارشد کارآفرینی دانشگاه علامه طباطبایی)
  4. محمد امین یوسفی (کارشناسی ارشد مهندسی هسته ای دانشگاه صنعتی شریف)
  5. میلاد جلالوند (کارشناسی ارشد کارآفرینی دانشگاه تهران)
  6. نوید خنوه (کارشناسی ارشد اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف)

پروژه های اجرا شده:

  1. برگزاری نخستین دوره آموزشی “مهارتهای ارتباطی برای نوآوری اجتماعی”
    • اردوی هم آموزی تکنیکها و مهارتهای سخنوری
    • اردوی هم آموزی مهارتهای گفتگو، مذاکره و متقاعدسازی
  2. برگزاری نخستین دوره آموزشی “تفکر طراحانه” (مهارتهای شناخت و تحلیل مسئله و توسعه راحل با رویکرد مشارکتی)